Sustantivos en instrumental

Tablas de gramática ucraniana

Sustantivos en caso instrumental

El caso instrumental (Instr.) suele utilizarse para expresar «el instrumento de una acción». Responde a las preguntas «cómo», «con qué» o «con quién». Por ejemplo: Я пишу́ ру́чкою = Escribo con un bolígrafo. El bolígrafo se utiliza como instrumento para escribir.

La palabra «bolígrafo» se ha transformado del caso nominativo (Nom.) «ру́чка» al caso instrumental (Instr.) «ру́чкою».

En la tabla siguiente puedes ver diferentes cambios del nominativo al caso instrumental (Nom. ⇒ Instr.) y algunos ejemplos.


Los ejemplos utilizan el verbo «hablar» (hablo con mi hermano / una puerta / los mares…). Las oraciones no siempre tienen sentido, pero te ayudarán a aprender.

Instrumental singular

Género del sustantivo Nom. sing. ⇒ Instr. sing. Ejemplos Я розмовля́ю … = Hablo con…
Masculino singular consonante + ом брат ⇒ бра́том
hermano
Я розмовляю з бра́том
Hablo con el (mi) hermano
сусíд ⇒ сусíдом
vecino
Я розмовля́ю з сусíдом
Hablo con el vecino
consonante «й» ⇒ єм водíй ⇒ водіє́м
conductor
Я розмовля́ю з водіє́м
Hablo con el conductor
геро́й ⇒ геро́єм
héroe
Я розмовля́ю з геро́єм
Hablo con el héroe
consonante «-ь» ⇒ ем оліве́ць ⇒ олівце́м
lápiz
Я розмовля́ю з олівце́м
Hablo con el lápiz
вчи́тель ⇒ вчи́телем
profesor
Я розмовля́ю з вчи́телем
Hablo con el profesor
Femenino singular -а ⇒ -ою донька́ ⇒ донько́ю
hija
Я розмовля́ю з донько́ю
Hablo con la hija
кни́га ⇒ кни́гою
libro
Я розмовля́ю з кни́гою
Hablo con el libro
-я ⇒ -ею (-єю) кра́пля ⇒ кра́плею
gota
Я розмовля́ю з кра́плею
Hablo con la gota
сім’я́ ⇒ сім’є́ю
familia
Я розмовля́ю з сім’є́ю
Hablo con la familia
– + -ю ніч ⇒ нíччю
noche
Я розмовля́ю з нíччю
Hablo con la noche
сіль ⇒ сíллю
sal
Я розмовля́ю з сíллю
Hablo con la sal
Neutro singular -е ⇒ -ем лице́ ⇒ лице́м
cara
Я розмовля́ю з лице́м
Hablo con la cara
по́ле ⇒ по́лем
campo
Я розмовля́ю з по́лем
Hablo con el campo
-я ⇒ -ям по́лум’я ⇒ по́лум’ям
llama
Я розмовля́ю з по́лум’ям
Hablo con la llama
завда́ння ⇒ завда́нням
tarea
Я розмовля́ю із завда́нням
Hablo con la tarea
-о ⇒ -ом о́зеро ⇒ о́зером
lago
Я розмовля́ю з о́зером
Hablo con el lago
село́ ⇒ село́м
pueblo
Я розмовля́ю з село́м
Hablo con el pueblo

CONSONANTE DOBLE
Para los sustantivos femeninos singulares sin terminación


¿Has observado que los sustantivos femeninos singulares que no tienen terminación en el caso instrumental presentan una consonante doble en la raíz?

En la mayoría de los casos, al declinar este tipo de palabras, tenemos que añadir otra consonante en el caso instrumental. Por ejemplo: річ (cosa) – рíччю, вíдповідь (respuesta) – вíдповіддю, сіль (sal) – сíллю, ванíль (vainilla) – ванíллю.

Sin embargo, existen algunas excepciones, como любо́в (amor) – любо́в’ю, ра́дість (alegría) – ра́дістю.

¡Recuerda!


Si un sustantivo comienza por un grupo de consonantes, la preposición «з» se transforma en «зі».

Por ejemplo: стіл – зі столо́м, стілець – зі стільце́м, страва – зі стра́вою.

Instrumental plural

Género Nom. sing. ⇒ Instr. plural Ejemplos Я розмовля́ю з … = Hablo con…
Masculino plural + Femenino plural + Neutro plural consonante + -ами брат ⇒ брата́ми
hermanos
Я розмовля́ю з брата́ми
Hablo con los hermanos
-а ⇒ -ами сестра́ ⇒ се́страми
hermanas
Я розмовля́ю з се́страми
Hablo con las hermanas
-о ⇒ -ами о́зеро ⇒ озе́рами
lagos
Я розмовля́ю з озе́рами
Hablo con los lagos
-я ⇒ -ями суддя́ ⇒ су́ддями
juez
Я розмовля́ю з су́ддями
Hablo con los jueces
-й ⇒ -ями водíй ⇒ водія́ми
conductores
Я розмовля́ю з водія́ми
Hablo con los conductores
-е ⇒ -ями мо́ре ⇒ моря́ми
mares
Я розмовля́ю з моря́ми
Hablo con los mares

¡Recuerda!



Las terminaciones del instrumental plural son más fáciles de recordar si piensas en la letra final y no en el género. Hemos organizado la tabla según las terminaciones, sin indicar el género. Para formar correctamente el instrumental plural, piensa en la forma básica de la palabra, es decir, en el nominativo singular.

Observa algunos sustantivos ucranianos con un instrumental plural IRREGULAR

  • вче́ний (científico) ⇒ вче́ними (Instr. plural)
  • дíти (niños) ⇒ дітьми́ (Instr. plural)
  • лю́ди (personas) ⇒ людьми́ (Instr. plural)
  • todos los sustantivos que indican una parte del día o del año (véase más abajo)

¿Cuándo debemos utilizar el caso instrumental?

El caso instrumental se utiliza con mucha frecuencia en ucraniano. A continuación encontrarás algunas situaciones que requieren el caso instrumental:

  • para expresar el «instrumento» utilizado para realizar una acción: Він пи́ше ру́чкою – Él escribe con un bolígrafo.
  • con la preposición «з» (con): Я піду́ туди́ з тобо́ю – Iré allí contigo. Ка́ва з молоко́м – Café con leche.
  • con las partes del día y las estaciones cuando responden a la pregunta «¿cuándo?»:
    • ра́нок (Nom.) – вра́нці (Instr.): mañana – por la mañana
    • день (Nom.) – вдень (Instr.): día, tarde – durante el día, por la tarde
    • ве́чір (Nom.) – вве́чері (Instr.): tarde, noche – por la tarde, por la noche
    • ніч (Nom.) – вночí (Instr.): noche – por la noche
    • зима́ (Nom.) – взи́мку (Instr.): invierno – en invierno
    • весна́ (Nom.) – навеснí (Instr.): primavera – en primavera
    • лíто (Nom.) – влíтку (Instr.): verano – en verano
    • о́сінь (Nom.) – восени́ (Instr.): otoño – en otoño
  • con algunos verbos como «працювати» (trabajar como), «стати» (convertirse en), «займатися» (hacer, estar ocupado con), etc.

Consejos finales:
El caso instrumental con preposiciones.


Existen algunas preposiciones que siempre requieren el caso instrumental. Son las siguientes: над – encima de, під (піді) – debajo de, за – detrás de, з – con, між – entre, пе́ред – delante de. La preposición «з» se utiliza únicamente cuando estás acompañado por alguien o algo (Я піду́ туди́ з тобо́ю – Iré allí contigo). Si utilizas algo como instrumento, se omite la preposición (Він пи́ше ру́чкою – Él escribe con un bolígrafo).

siguiente tabla de gramática
lista de tablas de gramática